Voor- en nadelen van stikstofdioxiden sensoren
Zoals hierboven weergegeven werken de meeste NO2-sensoren vandaag nog onvoldoende goed. Daarom raden we af om ze op grote schaal te gebruiken zonder begeleiding van wetenschappers. In zeldzame gevallen kan je de onnauwkeurigheid van deze sensoren verhelpen via kalibratie, en door het gebruik van meerdere sensoren tegelijk. Meer informatie hierover vind je bij 'Start je eigen experiment' (Stap 3; ‘draag zorg voor je metingen’).
Sensornetwerken laten toe om simultaan en op grote schaal metingen te doen. Met referentietoestellen zou zoiets onbetaalbaar zijn. Wil je weten welke burgerinitiatieven reeds grote netwerken hebben opgestart? Klik dan door naar ‘samen meten’.
Om NO2 te meten bestaan er resistieve en elektrochemische sensoren. Resistieve sensoren zijn het het meest gevoelig voor NO2, maar geven minder betrouwbare resultaten. De elektrochemische sensoren zijn iets minder gevoelig voor NO2, maar meten wel veel stabieler. In ‘Wat is een NO2-sensor’ lichten we het verschil in meer detail toe.
Enkele stikstofdioxiden sensoren
Het onderzoeksproject Life-Vaquums test veelgebruikte sensoren. Scores voor reproduceerbaarheid en nauwkeurigheid worden in het voorjaar van 2020 vrijgegeven. Bij elke sensor kan je een samenvattende 'Fact Sheet' downloaden door op de naam van de sensor te klikken. Klik hier voor de bijhorende legende. Alle sensoren in deze tabel zijn elektrochemisch van aard.
* PRIJS: Laag = minder dan 50 euro, Gemiddeld = tussen 50 en 250 euro, Hoog = meer dan 250 euro.
Opgelet! de prijzen van sensoren hangen sterk af van de leverancier. Ze kunnen dus, afhankelijk van waar en wanneer je ze bestelt, in een andere prijsklasse vallen dan hier aangegeven.
Resistieve sensoren
Resistieve sensoren bevatten een metaaloxide. Dat krijgt een ander geleidingsvermogen in aanraking met bepaalde gassen in de lucht. Die verandering is meetbaar : zo ga je na hoeveel gas er in de lucht aanwezig is.
Een resistieve sensor heeft een groot bereik, waardoor hij ook lage concentraties NO2 opspoort.
Het nadeel aan deze sensor is, is dat hij ook op andere gassen reageert, waardoor je minder nauwkeurig gaat meten. En een resistieve sensor geeft ook niet altijd stabiele meetresultaten, waardoor je hem na een tijdje opnieuw moet kalibreren.
Elektrochemische sensoren
Elektrochemische sensoren bevatten een elektrolyt dat reageert met NO2. Zo ontstaat elektrische stroom. Die stroom geeft weer hoeveel NO2 de lucht bevat.
Het voordeel van deze sensor is dat ze gewoonlijk een vrij stabiele meting geven. En hun gevoeligheid voor andere gassen wordt meestal gecompenseerd binnen de sensor. Ze hebben een groot bereik, wel minder ruim dan dat van resistieve sensoren.
Wat is stikstofdioxide?
Verbrand je iets op hoge temperatuur, dan ontstaat in eerste instantie NO, stikstofmonoxide. Een kleur-, reuk- en smaakloos gas, met een korte levensduur in de atmosfeer, dat weinig schadelijk is. NO reageert met zuurstof en ozon uit de lucht en wordt zo omgezet tot het schadelijke NO2. Dat gas blijft langer in de atmosfeer hangen en krijgt bij hoge concentraties een bruinrode kleur. Het mengsel van NO en NO2 is NOx, stikstofoxide.
Waar komt stikstofdioxide vandaan?
Al eens diep ingeademd tijdens de file? We raden het ook niet aan: het verkeer veroorzaakt ongeveer de helft van de totale NO2-uitstoot in Vlaanderen. Dieselwagens produceren trouwens heel wat meer NO2 dan benzinewagens. Meer informatie over de oorsprong van NO2 vind je op de website van de Vlaamse Milieumaatschappij.
Wat zijn de maximaal toegestane waarden?
NO2 is een prima indicator voor luchtverontreiniging door het verkeer. Daarom is het een interessante stof om te meten. Ook voor NO2 gelden er afspraken over concentraties die al dan niet oké zijn. Die verschillen naargelang de organisatie: zo is de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) strenger dan de Europese Unie (EU), toch wat piekwaarden van NO2 betreft. Een uurgemiddelde van NO2 mag voor de WGO nooit hoger zijn dan 200 µg/m3. De EU laat op datzelfde uurgemiddelde tot 18 overschrijdingen per jaar toe. Voor het algemene jaargemiddelde hanteren de EU en de WGO wel dezelfde grenswaarde van 40 ug/m3.
Meer informatie vind je op de website van de Vlaamse Milieumaatschappij.
In welke mate is stikstofdioxide schadelijk?
Zowel korte blootstelling aan een hoge concentratie als langdurige blootstelling aan een lage concentratie zijn slecht voor mens en natuur. Bij hoge concentraties heeft NO2 een onaangename geur en veroorzaakt het irritaties van de ogen, keel en neus. Daarnaast is het een uitlokker van astma-aanvallen.
Langdurige blootstelling aan hoge concentraties van NO2 wordt gekoppeld aan longschade, hart- en vaatziekten, kanker en dus ook vroegtijdige sterfte. Omdat NO2 en dieselroet vaak samen voorkomen, is het niet zo gemakkelijk om de gezondheidseffecten van de twee stoffen van elkaar te onderscheiden. Wetenschappers onderzoeken nog de link tussen blootstelling aan NO2, en de gezondheid. NO2 is soms ook indirect schadelijk voor de mens, omdat het een rol speelt in de vorming van ozon en fijn stof.
